Ajax thắng Groningen 5-2: tiếng vỗ tay che khuất lỗ hổng phát bóng

Tiếng còi mãn cuộc ở Groningen vang lên sau một trận đấu có năm bàn thắng của Ajax, và Rafael van der Vaart xuất hiện trên sóng NOS Studio Sport với vẻ mặt của một người vừa được thấy điều mình không dám chờ đợi. Ông nói mình bị bất ngờ một cách dễ chịu. Với một cựu tuyển thủ Hà Lan từng khoác áo Ajax, sự ngạc nhiên ấy có trọng lượng riêng: nó cho thấy kỳ vọng trước trận đã xuống thấp đến mức nào. Tỷ số 2-5 trên sân khách thường được ghi vào cột “phong độ đi lên”, nhưng một người theo dõi bóng đá bằng thói quen đối chiếu dữ liệu sẽ dừng lại ở một chi tiết khác: bàn thua 1-2 đến sớm trong hiệp hai, ngay sau khi Marcos Leonardo mất bóng trong phần sân nhà. Người xem thấy bàn thắng, tôi thấy một vết nứt trong câu chuyện họ được nghe.

Tôi mở lại bản ghi trận đấu theo cách mình vẫn làm sau mỗi buổi tối có trận Ajax: ghi ra tỷ số, thời điểm bàn thua, ai mất bóng, ai phản ứng, và những gì không có trong bản tin. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, một trận thắng năm bàn trên sân khách luôn đáng được kiểm tra chéo trước khi ca ngợi. Bản ghi này thiếu xG, thiếu xGA, thiếu PPDA, thiếu tỷ lệ kiểm soát bóng và thiếu cả vị trí trên bảng xếp hạng. Nó chỉ có tỷ số, thời điểm, vài pha bóng được kể lại, cùng những câu bình luận của Van der Vaart. Với một bài tin ngắn, thế là đủ. Với một quyết định chiến lược, thế là quá ít.

Van der Vaart nói trận thắng rất quan trọng vì “thứ Năm là một thất vọng thật sự”. Ông không nói thứ Năm ấy là trận nào, gặp ai, đấu trường nào, thua hay hòa, hay thất vọng đến mức nào. Khoảng trống ấy không nhỏ. Nó quyết định việc Ajax đang phản ứng sau một cú sốc cúp châu Âu hay sau một thất bại nội địa; nó quyết định áp lực tài chính, độ sâu đội hình và cả cách đọc tâm lý toàn đội. Một bài phân tích tử tế phải nói rõ: chưa thể đánh giá mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng nếu không biết thứ Năm là gì. Đây là điểm mù lớn nhất trong toàn bộ nguồn tin.

Bối cảnh giải đấu thì rõ hơn. Ajax làm khách tại Groningen, một chuyến đi mà chính Van der Vaart mô tả là “luôn hơi khó khăn” cho Ajax. Trong một giải đấu nơi các đội nhóm giữa có thể pressing cao ngay trên sân nhà, lợi thế sân bãi không còn đơn thuần là tiếng ồn khán giả. Nó là thời gian chuẩn bị, là mặt sân, là cách đội chủ nhà chọn thời điểm lao lên. Groningen đã pressing cao. Họ không pressing cho có. Họ ép Ajax phát bóng từ tuyến sau, ép thủ môn phải chọn giữa một đường chuyền ngắn có rủi ro và một đường bóng dài ít được huấn luyện. Kết quả 2-5 cho thấy Ajax vẫn ghi được nhiều bàn. Nhưng cách họ thủng lưới cho thấy đối thủ đã tìm đúng chỗ đau.

Trong bóng đá hiện đại, phát bóng từ tuyến sau đã thành mặc định. Thủ môn không còn là người chỉ bắt bóng; anh ta là người khởi động một pha tấn công, là người đầu tiên phá tuyến pressing, là người phải đọc được ai đang mở, ai đang bị kèm, và ai có thể xoay người. Van der Vaart không chỉ trích khái niệm ấy. Ông chỉ trích cách Ajax thực hiện nó. Ông nói Marc-André ter Stegen, một thủ môn nổi tiếng với khả năng chơi chân, cứ tiếp tục phát bóng ngắn. Ông nói đến một thời điểm nào đó, thủ môn phải kết luận rằng mình sẽ đá dài. Câu ấy nghe như lời khuyên kỹ thuật. Nhưng đặt cạnh câu trước đó, nó là một bản cáo trạng về cấu trúc đội hình: Ajax đơn giản không có những cầu thủ có thể xoay người khi bị đối thủ áp sát sau lưng.

Đó là câu quan trọng nhất trong cả bài. Nó không nói về một pha bóng. Nó nói về cách đội bóng được xây dựng. Một đội hình được thiết kế để chơi bóng ngắn dưới áp lực cần những cầu thủ có khả năng nhận bóng trong không gian hẹp, xoay người, giữ bóng, và thoát ra bằng một đường chuyền thứ ba. Nếu thiếu những cầu thủ ấy, thủ môn có giỏi đến đâu cũng chỉ đang chuyền vào một cái bẫy. Ter Stegen có thể là người mắc lỗi trong pha bóng cụ thể. Nhưng nếu anh ta không có lựa chọn nào khác ngoài đường chuyền ngắn, thì lỗi nằm ở người đã thiết kế phương án, không nằm ở người thực hiện.

Marcos Leonardo là mắt xích thứ hai. Van der Vaart bảo vệ anh bằng một công thức quen thuộc: “chơi tốt, không ghi bàn”. Công thức ấy thường được dùng cho một hậu vệ có phong độ ổn định. Với một tiền đạo, nó là dấu hiệu cảnh báo. Trong cùng bài, Van der Vaart thừa nhận Leonardo mất bóng trong phần sân nhà, dẫn đến bàn thua 1-2. Một tiền đạo bị yêu cầu tham gia sâu vào khâu phát bóng sẽ bị phơi bày đúng điểm yếu nhất của mình: khả năng chống pressing. Đồng thời, anh ta bị tách khỏi điểm mạnh nhất: chọn vị trí trong vòng cấm. Nếu Ajax muốn Leonardo ghi bàn, họ phải giữ anh gần khung thành hơn. Nếu Ajax muốn anh phát bóng, họ phải chấp nhận rằng anh sẽ mất bóng ở những khu vực nguy hiểm.

Davy Klaassen xuất hiện trong câu chuyện theo cách khác. Van der Vaart nhắc đến kinh nghiệm của anh, nhắc đến việc anh đã chơi rất nhiều trận, và nhắc đến một pha đánh đầu bị từ chối mà “bình thường” sẽ thành bàn. Cách nói ấy vừa tôn trọng cựu binh, vừa để lộ một khoảng trống: nếu pha bóng ấy bình thường thành bàn, thì lần này nó đã không thành bàn. Với một cầu thủ lớn tuổi, câu chuyện “vẫn đủ tốt” thường được dựng trên những pha suýt thành công. Điều đó không xấu. Nhưng nó không thể thay thế dữ liệu về khả năng tạo cơ hội, tần suất chạm bóng trong vòng cấm và hiệu suất dứt điểm.

Điều đáng chú ý là toàn bộ nguồn tin không có một dòng nào về chuyển nhượng, hợp đồng, quỹ lương hay tình hình tài chính. Trong kỳ chuyển nhượng, người đọc thường bị dẫn dụ đi tìm những con số hợp đồng. Ở đây, không có con số nào để tìm. Mọi suy đoán về phí chuyển nhượng của Leonardo, thời hạn hợp đồng của Ter Stegen hay mức lương của Klaassen đều phải được gác lại. Số liệu không bao giờ nói dối, chỉ có người đọc số liệu mới tự lừa mình. Khi nguồn không có dữ liệu, cách viết trung thực nhất là ghi rõ: chưa đủ thông tin.

Tuy vậy, vẫn có một suy luận tài chính gián tiếp đáng được đặt lên bàn với nhãn “giả thuyết”. Marcos Leonardo, theo hồ sơ tuyển dụng, là một tiền đạo Brazil được đưa về từ thị trường châu Âu với chi phí đáng kể. Bài viết không nêu con số cụ thể, nên không được phép khẳng định. Nhưng một tiền đạo có giá trị chuyển nhượng cao đang bước vào cuộc tranh luận công khai “liệu cậu ấy có ổn không” là một tài sản có rủi ro suy giảm giá trị. Nếu bàn thắng không đến, giá bán lại giảm, lịch khấu hao trở thành vấn đề của bảng cân đối, không còn thuần túy là vấn đề của hàng công. Việc một cựu danh thủ có quan hệ với Ajax lên truyền hình bảo vệ Leonardo có thể xuất phát từ quan điểm chuyên môn. Cũng có thể xuất phát từ ý thức bảo vệ tài sản của câu lạc bộ. Chưa có bằng chứng để chọn bên nào.

Phần chiến thuật mới là nơi bài viết có giá trị nhất. Ajax thắng 5-2, nhưng bàn thua 1-2 đến từ một pha mất bóng trong hiệp hai, sau khi Groningen pressing cao. Van der Vaart mô tả trận đấu có “nhiều pha bóng qua lại”. Đó là ngôn ngữ của bóng đá chuyển đổi trạng thái, không phải của kiểm soát lãnh thổ. Một trận đấu có năm bàn thắng, một bàn bị từ chối, một bàn thua từ lỗi phát bóng và nhiều pha qua lại là một trận đấu biến động cao. Nó có thể hấp dẫn. Nó không chứng minh rằng Ajax đã kiểm soát trận đấu. Cốt lõi nằm ở chỗ: tỷ số 5-2 và sự rối loạn trong khâu phát bóng không mâu thuẫn với nhau; chúng là hai mặt của cùng một hiện tượng.

Nếu chỉ nhìn tỷ số, người ta dễ kết luận Ajax đã trở lại. Nếu nhìn cơ chế bàn thua, người ta thấy một đội bóng vẫn đang vật lộn với cùng một câu hỏi: làm sao đưa bóng ra khỏi phần sân nhà khi đối thủ pressing cao? Câu hỏi ấy không mới. Nó là câu hỏi của mọi đội bóng muốn chơi bóng ngắn. Nhưng nó trở nên nguy hiểm hơn khi đội hình không có đủ cầu thủ chống pressing. Van der Vaart nói Ajax không có những cầu thủ có thể xoay người khi bị áp sát sau lưng. Nếu đúng, thì mọi đối thủ ở Eredivisie đều có thể sao chép bài của Groningen. Pressing cao sẽ không còn là lựa chọn ngẫu nhiên; nó sẽ thành kế hoạch mặc định.

Cần phân biệt giữa lỗi cá nhân và lỗi hệ thống. Ter Stegen có thể đã chọn sai trong một pha bóng. Nhưng một thủ môn 35 tuổi, từng chơi ở đẳng cấp cao nhất, không thường xuyên làm trái chỉ đạo chiến thuật một cách cố chấp mà không có hậu quả. Nếu anh ta tiếp tục phát bóng ngắn, có hai khả năng: một là ban huấn luyện yêu cầu như vậy; hai là anh ta tin rằng mình đúng và được phép tin như vậy. Bài viết không cho biết khả năng nào. Van der Vaart, khi gọi đó là lỗi thủ môn, có thể đang bảo vệ huấn luyện viên. Hoặc ông chưa xét đến con đường chỉ đạo. Cả hai đều là những khoảng trống cần được lấp đầy trước khi đưa ra kết luận.

Groningen pressing cao không phải là chuyện ngẫu nhiên. Một đội bóng tầm trung ở Eredivisie dám pressing Ajax ngay trên sân nhà là dấu hiệu cho thấy giải đấu đã thay đổi. Các đội không còn chờ Ajax mắc lỗi; họ tạo ra lỗi bằng cách ép thủ môn và các trung vệ phải chuyền vào vùng có người kèm. Điều này làm tăng số trận mà Ajax sẽ bị thử thách ở khâu phát bóng. Nó cũng làm giảm giá trị thông tin của một trận thắng 5-2. Trong một giải đấu nơi các đội lớn thường ghi ba bàn trở lên trước nhóm dưới, chiến thắng 5-2 trên sân khách có ít tín hiệu hơn so với cùng tỷ số ấy ở Serie A hay Ligue 1.

Có một điểm phản trực giác đáng suy nghĩ. Van der Vaart không chống lại bóng đá hiện đại. Ông không nói Ajax nên từ bỏ phát bóng ngắn. Ông nói Ajax đang thực hiện nó mà không có con người phù hợp. Đây là khác biệt lớn. Nếu một chuyên gia nói “đừng chơi bóng ngắn nữa”, đó là tranh luận về triết lý. Nếu một chuyên gia nói “các anh không có người để chơi bóng ngắn”, đó là tranh luận về tuyển dụng. Câu thứ hai nguy hiểm hơn cho ban lãnh đạo. Nó chuyển áp lực từ huấn luyện viên sang giám đốc kỹ thuật. Nó đặt câu hỏi: ai đã xây dựng đội hình này, và vì sao họ không mua đủ cầu thủ chống pressing?

Trong phòng thay đồ, tình huống Ter Stegen là vấn đề quyền lực hơn là vấn đề kỹ thuật. Một thủ môn kỳ cựu bị cựu danh thủ chỉ trích công khai vì không chịu thay đổi là một câu chuyện về thẩm quyền. Ai kiểm soát mô hình phát bóng? Ban huấn luyện hay hình ảnh bản thân của thủ môn? Van der Vaart nói Ter Stegen là người có kinh nghiệm nhưng cứ tiếp tục làm vậy. Cách nói ấy hàm ý không tuân thủ. Nếu đúng, đây là vấn đề cần xử lý nội bộ, không phải vấn đề để truyền thông giải quyết thay.

Marcos Leonardo thì đang ở giữa một vòng xoáy tự củng cố. Van der Vaart mở đầu bằng việc nói “mọi người cười tôi”. Tiếng cười ấy là phán quyết của truyền thông và người hâm mộ. Một cựu danh thủ phải công khai bảo vệ một cầu thủ trẻ thường là dấu hiệu muộn, không phải dấu hiệu sớm. Khi một cầu thủ đã bị đám đông đánh giá tiêu cực, mỗi lời bảo vệ lại làm tăng sự chú ý. Sự chú ý làm tăng áp lực. Áp lực làm giảm khả năng ghi bàn. Không ghi bàn làm lời bảo vệ trở nên yếu hơn. Đó là một vòng lặp khó thoát.

Cách thoát duy nhất là thay đổi vai trò. Nếu Leonardo là tiền đạo vòng cấm, hãy để anh ở đó. Giảm số lần anh phải lùi sâu nhận bóng. Tăng số lần anh nhận bóng ở hành lang trong, nơi một pha xoay người có thể dẫn đến cú sút. Nếu anh vẫn phải tham gia phát bóng, hãy đặt anh vào vị trí ít rủi ro hơn, nơi mất bóng không dẫn đến bàn thua ngay. Đây là điều chỉnh vai trò, không phải sự nhượng bộ. Nó dựa trên dữ liệu về điểm mạnh và điểm yếu của cầu thủ, thứ mà một bài bình luận truyền hình không thể cung cấp đầy đủ.

Về mặt chu kỳ truyền thông, bài viết đang ở giai đoạn tăng tốc của câu chuyện Leonardo. Nó chưa đến điểm đảo chiều từ tâng bốc sang chôn vùi, nhưng đang tiến gần. Thời gian tồn tại của câu chuyện phụ thuộc vào việc anh có ghi bàn trong vài trận tới hay không. Nếu có, áp lực giảm ngay. Nếu không, việc bị đẩy lên ghế dự bị sẽ là bước tiếp theo, và khi ấy câu chuyện không còn là “chơi tốt nhưng không ghi bàn” nữa. Nó sẽ thành “bản hợp đồng không đáp ứng kỳ vọng”.

Có một khác biệt đáng ghi nhận giữa hai cách gọi cùng một trận đấu. Goal.com gọi chiến thắng của Ajax là “emphatic”. Van der Vaart mô tả trận đấu có “nhiều pha bóng qua lại”. Một bên là khung “áp đảo”. Một bên là khung “hỗn loạn có kiểm soát”. Cùng một tỷ số, hai cách đọc. Khoảng cách ấy là một phát hiện đáng báo cáo về mặt truyền thông. Nó cho thấy tỷ số có thể bị dùng để kể hai câu chuyện khác nhau, và người đọc cần biết mình đang đọc câu chuyện nào.

Trong nền kinh tế bình luận, việc một cựu tuyển thủ dùng sóng truyền hình quốc gia để phân tích quyết định của một thủ môn nước ngoài là định dạng nội dung dễ lan truyền. Chỉ trích cá nhân đi xa hơn phân tích hệ thống. Các câu lạc bộ nên tính chi phí quan hệ truyền thông cho việc này. Một câu nói của cựu danh thủ có thể tạo ra một tuần báo chí, một cuộc họp báo, và một cuộc tranh luận trên sóng. Nó không làm thay đổi kết quả trận đấu, nhưng nó thay đổi môi trường mà đội bóng phải làm việc.

Ở cấp độ giải đấu, việc Groningen pressing cao trước Ajax cho thấy Eredivisie đang hiện đại hóa về chiến thuật. Các đội nhóm giữa không còn chỉ chờ đá phản công. Họ có kế hoạch pressing, có tổ chức, có khả năng ép thủ môn đối phương. Điều này làm tăng độ khó cho lịch thi đấu của Ajax. Nó cũng làm tăng số trận mà khâu phát bóng của Ajax bị thử thách. Một trận thắng 5-2 không thể che khuất việc ấy.

Ở cấp độ câu lạc bộ, vấn đề cấu trúc của Ajax là kiểu kẹp Hà Lan quen thuộc. Họ cần phát triển cầu thủ chống pressing. Nhưng cầu thủ chống pressing giỏi sẽ bị bán sang năm giải hàng đầu châu Âu trước khi hệ thống chín. Câu nói của Van der Vaart về việc Ajax không có cầu thủ xoay người là triệu chứng của chiếc kẹp ấy, không chỉ là lỗi huấn luyện. Nó giải thích vì sao đội bóng có thể ghi năm bàn mà vẫn bị ép ở phần sân nhà.

Về rủi ro, có bốn điểm cần theo dõi. Thứ nhất, khâu phát bóng vẫn bị khai thác bởi mọi đối thủ pressing cao. Thứ hai, chuỗi không ghi bàn của Leonardo có thể biến thành khủng hoảng niềm tin và bị đẩy lên ghế dự bị. Thứ ba, tỷ số 2-5 có thể tạo ra niềm tin giả nếu ban huấn luyện không xem lại dữ liệu quá trình. Thứ tư, mâu thuẫn thẩm quyền giữa thủ môn và ban huấn luyện có thể âm ỉ. Trong bốn điểm ấy, điểm thứ nhất là rủi ro cao nhất vì nó có tính hệ thống và đã bị phơi bày công khai.

Xác suất cao nhất là Ajax sẽ thủng lưới từ một pha phát bóng trong hai đến ba trận tới. Đối thủ đã có bản thiết kế. Họ chỉ cần pressing đúng cách. Nếu ban huấn luyện không thêm một phương án đá dài đáng tin cậy, hoặc không thay đổi cấu trúc nhận bóng, mẫu bàn thua ấy sẽ lặp lại. Một khi lặp lại, câu chuyện sẽ chuyển từ “thủ môn mắc lỗi” sang “huấn luyện viên không điều chỉnh”. Đó là con đường ngắn nhất dẫn đến khủng hoảng ghế nóng.

Với Leonardo, vấn đề là khóa chặt câu chuyện. Càng bảo vệ công khai, càng bị soi. Càng bị soi, càng lâu ghi bàn. Càng lâu ghi bàn, càng dễ bị đẩy lên ghế dự bị. Khi ấy, việc bị đẩy lên ghế dự bị sẽ được đọc là thất bại của toàn bộ quá trình tuyển dụng. Đây là kiểu khóa chặt mà câu lạc bộ có thể phá bằng một bàn thắng, hoặc bằng một thay đổi vai trò đủ sớm.

Điều ít được nói đến là giả thuyết “đội hình được xây dựng sai”. Nếu câu nói của Van der Vaart về việc thiếu cầu thủ xoay người được các bình luận viên khác lặp lại, áp lực sẽ chuyển từ huấn luyện viên sang giám đốc kỹ thuật. Đây là kịch bản đáng theo dõi. Nó không cần một trận thua để kích hoạt. Nó chỉ cần một vài bình luận viên có uy tín cùng nói một điều.

Tôi vẫn giữ một nguyên tắc khi viết về những trận như thế này: không kết luận về xu hướng từ một mẫu. Một trận thắng sau thất vọng là hiệu ứng tâm lý quen thuộc, không phải bằng chứng của sự chuyển mình. Nó có thể là khởi đầu của một chuỗi tốt. Nó cũng có thể là đỉnh của một chuỗi may mắn. Dữ liệu quá trình sẽ phân biệt hai khả năng. Khi chưa có dữ liệu ấy, cách đọc trung thực là ghi nhận kết quả, ghi nhận cơ chế bàn thua, và chờ.

Hồ sơ không bao giờ biến mất, chúng chỉ chờ một kẻ đủ cố chấp tìm ra. Trong trường hợp này, hồ sơ cần tìm là danh tính trận đấu thứ Năm, là tỷ lệ phát bóng dài và ngắn của Ter Stegen, là số lần Leonardo nhận bóng trong vòng cấm so với số lần anh nhận bóng ở phần sân nhà, là số pha pressing thành công của Groningen. Những dữ liệu ấy sẽ cho biết Ajax đang tiến lên hay đang che giấu một lỗ hổng bằng những bàn thắng.

Góc phản trực giác nằm ở đây: một chiến thắng 5-2 có thể là dấu hiệu xấu cho một đội bóng đang cố sửa lỗi. Nó tạo ra sự tự tin không dựa trên quá trình. Nó làm dịu áp lực lên những người cần bị chất vấn. Nó khiến người ta quên rằng Groningen đã pressing cao và đã ghi bàn từ đúng cơ chế mà Van der Vaart chỉ ra. Nếu Ajax thắng 1-0 với một màn trình diễn kiểm soát, bài học có thể rõ hơn. Với 5-2, bài học bị tiếng vỗ tay che khuất.

Tôi không cho rằng Van der Vaart sai. Tôi cho rằng ông đang mô tả một vấn đề hệ thống bằng ngôn ngữ của một lỗi cá nhân. Ông bảo vệ Leonardo bằng ngôn ngữ của một niềm tin chuyên môn, trong khi có thể đó cũng là cách bảo vệ một tài sản. Ông chỉ trích Ter Stegen bằng ngôn ngữ của một thủ môn kỳ cựu, trong khi vấn đề có thể nằm ở chỉ đạo. Cách nói ấy hữu ích cho truyền hình. Nó chưa đủ cho một quyết định chiến lược.

Điều Ajax cần làm rõ là ai kiểm soát mô hình phát bóng. Nếu ban huấn luyện yêu cầu Ter Stegen chơi ngắn, họ phải nói rõ và phải chịu trách nhiệm khi nó thất bại. Nếu Ter Stegen tự chọn, câu lạc bộ phải xử lý như một vấn đề kỷ luật chiến thuật. Sự mơ hồ hiện tại có lợi cho không ai. Nó chỉ làm tăng áp lực lên thủ môn và làm mờ trách nhiệm của những người xây dựng đội hình.

Với Leonardo, câu lạc bộ cần quyết định anh là tiền đạo vòng cấm hay tiền đạo tham gia lối chơi. Nếu là tiền đạo vòng cấm, đừng bắt anh làm việc của một tiền vệ. Nếu là tiền đạo tham gia lối chơi, hãy huấn luyện anh chống pressing và chấp nhận thời gian chuyển đổi. Việc bảo vệ anh bằng những câu nói trên truyền hình không thay thế được quyết định ấy.

Với Klaassen, câu chuyện là cách dùng cựu binh. Một pha đánh đầu bị từ chối không phải là bằng chứng của sự suy giảm, nhưng cũng không phải là bằng chứng của sự ổn định. Nếu anh tiếp tục được chọn vì kinh nghiệm, đội bóng cần một lý do chiến thuật rõ ràng hơn là “anh ấy đã chơi nhiều trận”. Kinh nghiệm có giá trị khi nó giúp đội bóng kiểm soát nhịp độ. Nó không có giá trị nếu đội bóng đang bị pressing và cần tốc độ thoát bóng.

Nhìn rộng hơn, trận đấu này là một ví dụ về khoảng cách giữa kết quả và quá trình. Người hâm mộ thấy năm bàn thắng. Nhà phân tích thấy một bàn thua từ phát bóng, một bàn bị từ chối, và một đội hình vẫn thiếu cầu thủ chống pressing. Hai cách nhìn không loại trừ nhau. Chúng chỉ ra rằng cùng một trận đấu có thể vừa là niềm vui vừa là cảnh báo. Câu hỏi là bên nào sẽ được lắng nghe trong phòng họp.

Nếu ban huấn luyện lắng nghe tiếng vỗ tay, họ sẽ giữ nguyên mọi thứ. Nếu họ lắng nghe dữ liệu, họ sẽ thấy một mẫu bàn thua có thể lặp lại. Trong bóng đá, những mẫu bàn thua lặp lại thường không tự biến mất. Chúng chỉ biến mất khi có người thay đổi cấu trúc. Ajax chưa cho thấy họ đã thay đổi cấu trúc. Họ chỉ cho thấy họ có thể ghi nhiều bàn trong một trận biến động cao.

Điều đó không làm chiến thắng trở nên vô nghĩa. Nó chỉ làm chiến thắng trở nên khó đọc hơn. Một đội bóng có thể vừa ghi năm bàn vừa có vấn đề. Một thủ môn có thể vừa cứu thua vừa mắc lỗi. Một tiền đạo có thể vừa chơi tốt vừa không ghi bàn. Một cựu danh thủ có thể vừa bảo vệ cầu thủ vừa che giấu vấn đề. Tất cả những điều ấy cùng tồn tại. Việc của người viết là không chọn một nửa sự thật để kể cho dễ nghe.

Khi cả thế giới ngừng lại, tôi bắt đầu nghe thấy tiếng dữ liệu thì thầm. Ở Groningen, tiếng thì thầm ấy nói rằng Ajax đã thắng bằng những bàn thắng, nhưng vẫn thua trong cuộc tranh luận chiến thuật bên trong trận đấu. Nó nói rằng Ter Stegen đang bị chỉ trích vì một quyết định có thể là chỉ đạo. Nó nói rằng Leonardo đang bị bảo vệ bằng một công thức có thể che giấu sự thật rằng anh không ghi bàn. Nó nói rằng Groningen đã tìm ra cách pressing Ajax, và những đội khác sẽ sao chép.

Kết luận tiến bộ không nằm ở việc Ajax có vô địch hay không. Nó nằm ở việc câu lạc bộ có dám xem lại trận đấu này bằng dữ liệu quá trình hay không. Nếu có, họ có thể biến một chiến thắng dễ gây hiểu lầm thành một bài học sửa lỗi. Nếu không, họ sẽ tiếp tục thắng những trận như thế này và thua những trận quan trọng hơn theo cùng một cách. Bóng đá không thưởng cho những đội che giấu lỗ hổng bằng bàn thắng. Nó chỉ trì hoãn hình phạt.

Với người hâm mộ, điều đáng theo dõi không phải là tỷ số 5-2. Điều đáng theo dõi là cách Ajax phát bóng trong hai đến ba trận tới, là số lần Leonardo chạm bóng trong vòng cấm, là việc Ter Stegen có thay đổi tỷ lệ đá dài hay không, và là việc các bình luận viên Hà Lan có lặp lại câu nói về đội hình thiếu cầu thủ xoay người hay không. Những tín hiệu ấy sẽ cho biết trận thắng này là khởi đầu hay chỉ là một khoảng lặng trước cơn bão tiếp theo.

Ajax có thể đã thắng Groningen 5-2. Nhưng nếu họ không sửa được khâu phát bóng, chiến thắng ấy sẽ chỉ là một tấm màn che. Và trong bóng đá, tấm màn che nào rồi cũng sẽ bị kéo xuống khi đối thủ pressing đủ cao.