Hà Nội FC thua SHB Đà Nẵng: 72 phút hơn người và một bàn thua ở phút 45+3

Phút 45+2, Thành Chung nhận bóng ở khu vực giữa sân, phía trước là khoảng trống mà SHB Đà Nẵng cố tình để lại. Trung vệ của Hà Nội FC khống chế một nhịp. Nhịp thứ hai dài hơn anh muốn. Saponjic đọc hướng bóng trước khi bóng rời chân Thành Chung, lao vào khoảng trống sau lưng hàng thủ, và phút 45+3 khép hiệp một bằng bàn thua của đội khách.

Một phút trước đó, Văn Quyết đã đặt bóng vào đúng hành lang mà Aymeric chờ sẵn; cú dứt điểm cuối cùng không thắng được thủ môn. Hai khoảnh khắc, cách nhau sáu mươi giây, quyết định toàn bộ trận đấu. Tôi xem lại cả hai bốn lần, và lần nào cũng thấy cùng một điều: Hà Nội FC thua vì những quyết định, không vì một hệ thống đối thủ vượt trội.

Vòng 5 V.League 1, Hà Nội FC bước vào trận với hai chiến thắng liên tiếp và một hàng công đang vào guồng dưới thời Harry Kewell. Đối diện là SHB Đà Nẵng, đội bóng chưa tạo được dấu ấn chiến thuật rõ rệt nhưng đủ lì để không tự sụp. Bảng xếp hạng ở giai đoạn này nén chặt đến mức một điểm cũng đổi màu vị trí; nhà đương kim vô địch Công An Hà Nội vẫn là cột mốc để mọi đội đo mình.

Phút 18, Hà Nội FC mất người. Từ đó đến hết trận là bảy mươi hai phút chơi thiếu người trên sân khách. Trong mười sáu năm theo dõi bóng đá chuyên nghiệp, tôi hiếm khi thấy bóng lăn theo một chiều kỳ lạ đến vậy: đội mười người cầm bóng khoảng 60%, đội mười một người lùi về và chịu trận.

Đây là điểm neo của toàn bộ câu chuyện. Một đội hơn người trong 72 phút mà để đối thủ thiếu người cầm bóng khoảng 60% và vẫn tạo ra nhiều cơ hội nguy hiểm thì thắng trận ấy bằng một khoảnh khắc, không phải bằng một hệ thống. Bóng đá đỉnh cao gọi đó là thất bại trong việc khai thác lợi thế số đông: luân chuyển bóng để bào mòn đối thủ, kéo giãn theo chiều ngang, dồn ép sáu đánh năm ở một phần ba sân. Không có dấu vết nào của những thứ đó trong mô tả trận đấu. SHB Đà Nẵng thắng, nhưng quá trình thì thua.

Ngược lại, Hà Nội FC thua ở hai đầu và cả hai đều là lỗi quyết định. Bàn thua bắt đầu từ một pha khống chế hỏng của trung vệ ở giữa sân, khu vực mà đội chơi thiếu người không nên đưa bóng vào khi hiệp một chỉ còn tính bằng giây. Cơ hội bị bỏ lỡ ở phút 44 đến từ đường chuyền tốt nhất của Văn Quyết trong cả trận. Cùng một phút, cùng một đội, hai lựa chọn ngược nhau: một bên dứt điểm khi đã vào vị trí, một bên chuyền ngang ở nơi nguy hiểm nhất trên sân.

Bóng chết là biến số thứ hai bị cả hai đội bỏ phí. Đà Nẵng có quả đá phạt trực tiếp ngay mép vòng cấm địa và đưa bóng vào hàng rào. Hà Nội có một quả phạt chất lượng ở phút 44 và cũng không chuyển hóa được. Trong một trận mà cách biệt chỉ là một bàn, hiệu suất bóng chết chính là phần lề quyết định, và phần lề ấy không đội nào chạm tới. Mỗi pha bóng là một câu thơ ngắn, tôi chỉ chọn cách đọc nó thật chậm, và đọc chậm thì thấy rõ: hai đội đều không có vũ khí cho tình huống cố định.

Yếu tố thứ ba là kỷ luật. Chiếc thẻ đỏ phút 18 là điểm khởi đầu. Pha đánh nguội của Văn Tùng mà VAR không can thiệp là điểm tiếp theo. Hai sự kiện trong một trận, cộng thêm một chiếc thẻ đỏ khác bị hủy sau khi xem lại, vẽ ra chân dung một đội bóng đang vận hành với mức rủi ro cảm xúc cao hơn mức cần thiết. Qua mẫu năm trận, loại rủi ro này quy đổi thẳng thành điểm số bị mất, và nó không nằm trong bảng thống kê nào cả.

Về phía SHB Đà Nẵng, cần nói cho công bằng: họ không có ý đồ cấu trúc rõ ràng trong 72 phút hơn người. Không có dấu hiệu dồn ép liên tục, không có phương án khai thác chiều ngang, không có nhịp tăng tốc có chủ đích. Bàn thắng đến từ một pha chuyển đổi trạng thái duy nhất. Đó là bản sắc của một đội bóng sống bằng khoảnh khắc, và cũng là giới hạn trần của nó khi mùa giải bước vào giai đoạn cần sự ổn định.

Cách đọc dễ chịu nhất là ca ngợi tinh thần mười người của Hà Nội FC. Tôi không mua cách đọc đó. Một đội chơi thiếu người mà vẫn cầm 60% bóng không chứng minh cho bản lĩnh; nó chứng minh cho sự thụ động của đối thủ. Nếu Hà Nội thật sự kiểm soát được thế trận, họ đã không để thủng lưới ở hành động cuối cùng của hiệp một.

Chỗ đáng trách không nằm ở chiếc thẻ đỏ phút 18, bởi thẻ đỏ là tai nạn nghề nghiệp. Chỗ đáng trách nằm ở phút 45+2: khi hiệp một chỉ còn tính bằng giây, hành vi tối ưu theo mức rủi ro là phá bóng thẳng lên và bước vào phòng thay đồ với tỉ số 0-0. Việc cố chơi bóng qua tuyến giữa bằng mười người ở thời điểm đó là lỗi của ban huấn luyện, không phải của riêng một cá nhân nào.

Phút 63, khi đang thua 0-1, Kewell đưa Hải Long vào thay Văn Quyết, một phép đổi người cùng vị trí. Không có thêm tiền đạo cắm thứ hai, không có phương án dồn bóng vào vòng cấm, dù trên sân đã có Văn Tùng. Không đủ dữ liệu để kết luận đây là giới hạn của huấn luyện viên hay giới hạn của đội hình, nhưng nó gợi một câu hỏi về cấu trúc: Hà Nội FC có học viện tốt nhất nhì Việt Nam, vậy mà ghế dự bị tối ấy không có một phương án tiền đạo thứ hai nào đủ tin dùng. Một học viện giỏi tích trữ rất nhiều cầu thủ trẻ, nhưng chỉ một phần nhỏ trong số đó thật sự có đường lên đội một, và đêm Đà Nẵng là lúc khoảng trống ấy lộ ra.

Vòng 5 chưa quyết định mùa giải. Nhưng ở một bảng đấu nén đến mức một điểm đổi màu thứ hạng, đúng những trận thế này mới là thứ được cộng lại vào tháng Năm. Hà Nội FC không cần một ý tưởng lớn mới; họ cần một nguyên tắc nhỏ, là biết lúc nào nên phá bóng. Chiến thắng là phù du; cái cách một đội ôm nhau sau thất bại mới là lịch sử. Và khi không còn gì để nói, tôi để tiếng vỗ tay kể tiếp câu chuyện.