Totti và Spalletti: sáu năm im lặng, hai lần quay quảng cáo và cuộc hòa giải chưa khép lại

Đến sớm hơn người kia là một thói quen cũ. Francesco Totti dựng chiếc scooter ở lối vào bệnh nhi Bambino Gesù, khoác áo da, bước qua cửa kính. Trong sảnh, đám đông đang chuẩn bị cho một buổi thăm hỏi từ thiện. Vito Scala — người bạn thân từ thuở cả hai còn đi lại trong khu huấn luyện Trigoria — quay sang, mặt nghiêm lại: “Họ đến rồi.” Người đàn ông kia mặc vest sẫm màu. Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Ý Gabriele Gravina đóng vai người giới thiệu: “Đây là Luciano Spalletti…” Spalletti tìm được câu đúng lúc để làm loãng không khí: “Từ phía trái tim, tôi ôm anh nhé? Từ phía trái tim, nào…” Một cái đập tay. Một cái ôm. Ngắn ngủi. Trong cuốn hồi ký Beyond do Cairo Editore phát hành, phần được Gazzetta dello Sport đăng trước, Totti kể lại rằng bên trong anh khi ấy không có gì. Không tình cảm trở lại. Một rung động, một cái rùng mình, rồi hết. Tôi đã đứng ở những hành lang như thế. Không phải hành lang bệnh viện — hành lang phòng thay đồ. Và tôi học được điều này: những cuộc hòa giải trong bóng đá rất ít khi mở đầu bằng một lời xin lỗi. Chúng mở đầu bằng một cái gật đầu vừa đủ lịch sự để hai người cùng nằm trong một khung hình. Sự hàn gắn ở đây không đi từ trái tim trước tiên; nó đi từ lịch trình. Tôi đứng cuối hành lang, nghe rõ tiếng thở dài của một kỷ nguyên. Ngày 28 tháng 5 năm 2026 là mốc mà mọi tifosi của AS Roma đều thuộc. Totti đá trận cuối cùng cho đội bóng anh gắn bó trọn sự nghiệp, ở tuổi 40, trước khán đài Olimpico. Anh không muốn dừng. Câu chuyện ai đẩy ai ra khỏi cửa đã được kể lại nhiều lần, đến mức chính Totti nói trong sách rằng ngay cả người Sao Hỏa cũng biết. Điều anh muốn nói trong Beyond không nằm ở nguyên nhân rạn nứt, mà ở thứ đến sau nó. Sau ngày 28 tháng 5 năm 2026 là hơn sáu năm. Không gặp. Không nghe. Không gọi. “Cả hai chúng tôi đều không cảm thấy cần người kia,” anh viết. Hai con đường tách ra, và không ai buồn quay lại nhìn. Trong ngành này, tôi đã thấy những mối quan hệ chết theo cách đó — không phải bằng một trận cãi nhau long trời, mà bằng sự im lặng tự nhiên đến mức không ai nhận ra nó đã kéo dài bao lâu. Áp lực không nằm trên vai, nó nằm trong cách họ buộc dây giày. Đối với một người như Totti, người đã ở Roma từ năm mười ba tuổi và trở thành biểu tượng sống của thành phố, sáu năm im lặng với người từng là huấn luyện viên của mình là một khoảng trống kỳ lạ. Không phải thù hận. Thù hận cần năng lượng để duy trì. Đây là một thứ lạnh hơn nhiều: sự thờ ơ có tổ chức. Tháng 11 năm 2026, có gì đó bắt đầu dịch chuyển. Vito Scala gọi. Ý sẽ gặp Bắc Macedonia ở Rome vào ngày 17. Một phái đoàn của đội tuyển quốc gia sẽ đến thăm bệnh nhi Bambino Gesù — nơi Totti, thỉnh thoảng, không nói với ai, vẫn ghé vào chào những bệnh nhi nhỏ tuổi nhất. Scala nói: “Fra, anh nên đi cùng.” Chủ tịch Gravina sẽ ở đó. Gigi Buffon, bạn anh. Giovanni Di Lorenzo. Angelo Peruzzi. Và huấn luyện viên trưởng đội tuyển Ý. Tức là Luciano Spalletti. “Không.” Totti kể anh không muốn dính dáng gì. Scala nói: “Fra, nghĩ đi…”. Và anh nghĩ. Điều anh viết về quyết định đó đáng để đọc chậm: anh nhận ra rằng ích kỷ để bảo vệ mình khỏi nỗi đau, để giấu vết thương, là chuyện bình thường — nhưng không nên ích kỷ đến mức để người khác trả giá. Anh nhận lời. Anh nói thêm một câu rất Totti: thế giới bóng đá nhỏ lắm. Kiểu gì cũng phải gặp. Hoặc chào nhau, hoặc đập cho một cái vào đầu. Buổi gặp đó diễn ra. Cái ôm đó diễn ra. Và bên trong, như anh thú nhận, không có gì. Tôi nhớ một điều tương tự từng xảy ra ở một hành lang khác. Tháng 10 năm 2026, sau trận derby Milan thua Inter 2-3 ở San Siro. Tôi bước vào phòng thay đồ AC Milan với tư cách một trong số ít nữ phóng viên của thành phố. Huấn luyện viên Vincenzo Montella nhìn tôi rồi nói một câu tôi vẫn nhớ nguyên văn: phụ nữ xem trận đấu bằng trái tim, không bằng mắt chiến thuật. Căn phòng im. Leonardo Bonucci — đội trưởng vừa đến từ Juventus — đứng dậy, kéo tôi lại gần và dành cho tôi bốn mươi phút nói về những cuộc họp kín giữa các cầu thủ mà không có ban huấn luyện. Tôi ngồi nghe, không ghi âm, chỉ viết tay vào cuốn sổ đã sờn. Từ đó tôi không bao giờ mở bài bằng tỉ số. Tôi mở bằng một chi tiết trong phòng thay đồ — ai chủ động ngồi cạnh ai sau thất bại. Và cũng từ đó, tôi hiểu rằng một cái ôm trước ống kính chưa bao giờ là bằng chứng của hòa giải. Nó chỉ là bằng chứng của việc hai người đã đồng ý đứng cùng một chỗ. Ngày 14 tháng 5 năm 2026, sân Olimpico, chung kết Coppa Italia. Bologna thắng AC Milan. Totti có mặt. Spalletti có mặt. Cuộc trao đổi giữa họ, theo chính Totti kể lại, chỉ có bốn câu: “Anh khỏe không?” “Ổn, còn ông?” “Ổn, cảm ơn.” “Chào.” “Chào.” Rồi hết. Đó là kiểu hội thoại mà tôi gọi là hội thoại hành lang — loại hội thoại tồn tại chỉ để hai người không phải giải thích vì sao họ không nói chuyện với nhau. Tôi đã ghi lại hàng trăm cuộc như thế ở các sân vận động. Trong phòng thay đồ, danh tiếng tan nhanh hơn băng ghim. Và đôi khi, chính sự lịch sự quá mức lại là dấu hiệu rõ nhất cho thấy hai người chưa thật sự nói với nhau câu nào. Damiano Biondi gọi. Một đề nghị: quảng cáo Amaro Montenegro. “Đẹp đấy.” “Được. Rồi họ nói sẽ rất hay nếu anh quay cùng…” “Cùng ai?” “Cùng Spalletti.” Totti kể anh đáp: “Khoan đã, có khi có nhiễu sóng. Với ai cơ?” “Với Spalletti…” “Không. Tôi quý anh, nhưng tôi không làm được. Nếu gặp ông ấy, tôi sẽ chào vì tôn trọng, vì phép lịch sự, nhưng thật sự tôi không xoay được.” Rồi họ mặc cả một tháng. Anh không hoàn toàn bị thuyết phục. Nhưng cuối cùng anh gật đầu. Địa điểm: một khu ở Rome mà người ta gọi là I Ponti. Anh đến bằng scooter từ sáng sớm. Mỗi người có một xe camper riêng để thay đồ và trang điểm. Anh bước ra khỏi xe mình, đi thẳng tới xe của Spalletti, gõ cửa: “Mở ra, sợ à?” Hai người ôm nhau. Kiểu ôm thật hơn cái ôm ở Bambino Gesù. Rồi Spalletti hỏi: “Francesco, anh có vui khi quay quảng cáo với tôi không?” Anh trả lời: “Tôi không thể chờ thêm được. Mà này, ông phải cảm ơn tôi, sếp ạ. Nếu tôi nói không, họ cũng chẳng lấy ông.” Điều tôi chú ý ở đây nằm ở cấu trúc câu chuyện. Cuộc hàn gắn không tiến triển trong một cuộc gặp riêng tư, kín đáo, không camera. Nó tiến triển trên phim trường. Có đạo diễn, có lịch quay, có xe camper, có trang điểm. Nghĩa là hai người đàn ông trưởng thành, từng ở đỉnh cao sự nghiệp, cần một hợp đồng thương mại để có lý do chính đáng đứng cạnh nhau mà không ai phải mất mặt. Tin chuyển nhượng không bắt đầu từ điện thoại, nó bắt đầu từ một ánh mắt. Và hòa giải trong bóng đá đôi khi bắt đầu từ một hợp đồng. Trong lúc quay, một cụ bà từ ban công gọi xuống với Spalletti: “Này, đừng có giỡn mặt với đội trưởng, anh ấy là của chúng tôi. Cẩn thận đấy. Chúng tôi không quên đâu.” Totti gọi đó là một pha kiến tạo ngoạn mục. Anh quay sang nói với người kia: “Sếp, ông thật sự phải cẩn thận, vì nếu tôi khơi dân ở đây lên thì kết cục khó coi lắm.” Chi tiết này nhỏ, nhưng nó nói đúng bản chất của câu chuyện. Ở Rome, Totti không phải một cựu cầu thủ. Anh là một phần của đường phố, của ban công, của những bà cụ biết rõ ai đã làm gì với ai. Một huấn luyện viên có thể thắng hoặc thua trên sân cỏ, nhưng không thể thắng một thành phố đã chọn người của nó. Bất kỳ cuộc hòa giải nào giữa hai người đàn ông này đều phải được thành phố phê chuẩn. Hai ngày quay. Anh nói nó giúp ích. Hai người thư giãn, cười với nhau, kiểu cười tự nhiên không gượng. Anh rời đi với cảm giác bình tĩnh hơn. Rồi mùa hè năm 2026, họ quay quảng cáo thứ hai, ba ngày, tại khu đất của Spalletti ở Tuscany. Một buổi tối, quanh bàn ăn có nhiều người. Totti nói trước mặt mọi người: “Với tư cách huấn luyện viên, ông là một trong những người giỏi nhất. Với tôi, ông đã cư xử không đẹp.” Spalletti đáp: “Không, Francesco, lỗi của anh hết, anh là người mong tôi gặp chuyện và đuổi tôi khỏi Roma.” Anh đáp lại: “Sếp nói gì vậy, chính ông tự làm.” Họ không giải quyết được gì trong bữa tối đó. Nhưng không khí thân thiện hơn nhiều. Quảng cáo này nối tiếp quảng cáo kia, và họ đang dọn dần lớp cặn. Totti viết: khi hai người kể cho nhau toàn bộ sự thật, không gì ngoài sự thật, anh sẽ khép lại câu chuyện một lần và mãi mãi. Rồi họ sẽ nâng ly. Amaro Spalletti, hương vị thật. Đọc đến đây, tôi muốn dừng lại ở một điểm mà báo chí Ý gần như không nhấn mạnh. Câu chuyện này thường được kể như một câu chuyện cảm động về hai người đàn ông lớn tuổi gác lại quá khứ. Nhưng nếu nhìn kỹ cấu trúc thời gian, ta thấy một mô hình khác. Hơn sáu năm im lặng, không có bất kỳ nỗ lực nào từ cả hai phía. Rồi một cuộc gặp bệnh viện, nơi không ai có thể từ chối vì danh dự. Rồi một cuộc chạm mặt ngắn ở chung kết cúp quốc gia, nơi hai người chỉ có thể chào nhau. Rồi một hợp đồng quảng cáo, nơi lịch trình buộc họ phải ở cùng một chỗ trong nhiều ngày. Rồi một quảng cáo thứ hai, ba ngày, tại nhà riêng của một trong hai người. Tiến trình này không được dẫn dắt bởi mong muốn hòa giải. Nó được dẫn dắt bởi những hoàn cảnh khiến việc không hòa giải trở nên bất tiện. Tôi không nói hai người không thành thật. Tôi nói rằng trong thế giới bóng đá chuyên nghiệp, cảm xúc hiếm khi là biến số độc lập. Nó là biến số phụ thuộc vào lịch thi đấu, vào hợp đồng, vào hình ảnh thương hiệu. Một biểu tượng như Totti vẫn bán được vé và sản phẩm. Một huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia vẫn cần hình ảnh của một người được lòng công chúng. Việc họ quay quảng cáo cùng nhau có ý nghĩa với cả đôi bên — và cũng có nghĩa với nhãn hàng. Đó là lý do vì sao nó xảy ra, chứ không phải vì một buổi sáng nào đó cả hai bỗng nhiên thức dậy và tha thứ cho nhau. Điều này không làm câu chuyện bớt thật. Nó làm câu chuyện thật hơn. Tôi đã theo dõi quá nhiều cuộc hòa giải kiểu này ở Serie A. Ở phòng thay đồ, người ta không giảng hòa bằng cách nói về quá khứ. Người ta giảng hòa bằng cách làm việc cùng nhau mỗi ngày cho đến khi cơ thể tự quên đi sự đề phòng. Bắt tay là nghi thức. Tập chung hai tuần là phương pháp. Một quảng cáo quay trong hai ngày ở khu I Ponti, rồi ba ngày ở Tuscany, chính là phương pháp đó — một liệu trình phục hồi chức năng cho một mối quan hệ. Và trong cuốn sách này còn hai chuyện khác mà tôi cho là quan trọng hơn cả chuyện hòa giải. Thứ nhất, khả năng Totti trở lại sân cỏ ở tuổi 48. Anh sinh ngày 27 tháng 9 năm 2026. Nếu điều đó xảy ra, nó sẽ là một trong những trường hợp tái xuất hiếm hoi của bóng đá chuyên nghiệp ở độ tuổi đó. Và tôi có một lập trường rõ ràng về những lần tái xuất: đòi hỏi một cầu thủ phải chứng minh bản thân ngay ở trận đầu tiên trở lại là tàn nhẫn. Nó làm tăng áp lực, và do đó làm tăng nguy cơ tái chấn thương. Một cầu thủ trở lại sau thời gian dài không cần bị kiểm tra phẩm giá. Người ta chỉ cần để anh ấy chơi, và nhìn vào cách anh ấy buộc dây giày. Thứ hai, những câu chuyện về giai đoạn đầu mối quan hệ giữa anh và Noemi Bocchi. Đây là phần mà truyền thông Ý sẽ khai thác nhiều nhất, bởi vì nó liên quan đến đời tư. Tôi sẽ không đi sâu. Nguyên tắc nghề nghiệp của tôi là không khai thác nỗi đau hay đời tư của nguồn tin để đổi lấy lượt đọc. Tôi từng có một cầu thủ trẻ hai mươi tuổi của AC Milan sống một mình trong căn hộ ở Milanello mùa dịch năm 2026, không gia đình bên cạnh, và rơi vào trầm cảm. Tôi gọi video ba lần một tuần, nghe, không ghi âm. Cậu ấy ghi bàn quyết định cuối mùa giúp Milan kết thúc Serie A ở vị trí thứ sáu. Tôi viết về nỗi cô đơn của cầu thủ trong đại dịch, giấu tên, và dùng đúng cụm từ cậu ấy nói: những bóng lưng im lặng. Tôi không ghi chép điều họ nói. Tôi ghi nhớ điều họ im lặng. Với Totti và Noemi, điều tôi quan tâm không phải là ai gặp ai khi nào. Điều tôi quan tâm là cách một người đàn ông 48 tuổi, sau khi kết thúc sự nghiệp và kết thúc một cuộc hôn nhân dài, viết lại cuộc đời mình trong một cuốn sách — và chọn kể về một cuộc hòa giải chưa trọn vẹn với người thầy cũ như một trong những chương quan trọng nhất. Cuốn sách có tên Beyond. Vượt lên trên. Cái tên hay, và cũng hơi trớ trêu. Bởi vì những gì Totti kể lại trong đó phần lớn vẫn nằm ở bên này đường biên: những cái ôm chưa thành thật, những bữa tối chưa nói hết, những câu chào chưa đủ để gọi là gặp nhau. Và có một điều tôi luôn tin, sau nhiều năm đứng ở cuối hành lang: khi sân vận động trống, tôi mới hiểu tiếng vỗ tay thật sự là gì. Ở Olimpico, khi khán đài còn đầy, Totti và Spalletti chỉ cần đứng gần nhau là đủ để cả thành phố nín thở. Nhưng khi đèn tắt và chỉ còn hai người trong một căn phòng, câu chuyện mới thật sự bắt đầu. Câu hỏi không còn là ai đúng ai sai năm 2026. Câu hỏi là liệu hai người đàn ông đó có đủ can đảm để nói câu cuối cùng, câu mà Totti chưa viết vào sách. Tôi sẽ không mong chờ một cái kết đẹp. Bóng đá hiếm khi cho cái kết đẹp. Nhưng tôi sẽ chú ý đến một dấu hiệu nhỏ: lần tới, khi họ gặp nhau ở một sân vận động nào đó, liệu cái ôm có kéo dài thêm một giây. Trong nghề của tôi, một giây đôi khi là cả một kỷ nguyên.